Thân người khó được, Phật pháp khó nghe

Thân người khó được, Phật pháp khó nghe

Một đứa bé mới sinh ra chưa được ai dạy bảo điều gì nhưng đã có những sở thích riêng biệt, đứa thì hay la khóc, đứa thì thích đồ chơi, đứa thì ham ăn, đứa lại thích ngủ… Khi lớn lên được đi học và dạy dỗ như nhau nhưng có đứa giỏi toán, đứa giỏi văn, đứa giỏi vật lý… Vậy thì tại sao có sự khác biệt như thế?

Phật dạy “thân người khó được, Phật pháp khó nghe”. Câu này mới nghe qua chúng ta thấy hơi vô lý vì mình đã có thân người rồi, nhưng ở đây đức Phật ý nói thân tương lai chớ không phải thân hiện tại. Nếu sau này chúng ta chết đi, liệu ta có được tái sinh trở lại làm người hay không? Đó là thắc mắc của một số người. Chúng ta cần phải quán chiếu và suy nghiệm để tìm ra nguyên nhân vì sao Phật dạy như vậy.
Thường thì một số học thuyết thế gian cho rằng chết là hết, mọi thứ đều trở về với cát bụi, không có nhân quả nghiệp báo hay luân hồi tái sinh nên họ mặc tình làm việc xấu ác mà không sợ tội. Đức Phật do tu chứng nên thấy được cái vòng lẫn quẫn của con người, sau khi chết thân này sẽ hoại nhưng tâm thức vẫn còn và tiếp tục tái sinh vào cõi lành hay cõi dữ do thói quen đã gieo tạo.
Một đứa bé mới sinh ra chưa được ai dạy bảo điều gì nhưng đã có những sở thích riêng biệt, đứa thì hay la khóc, đứa thì thích đồ chơi, đứa thì ham ăn, đứa lại thích ngủ… Khi lớn lên được đi học và dạy dỗ như nhau nhưng có đứa giỏi toán, đứa giỏi văn, đứa giỏi vật lý… Vậy thì tại sao có sự khác biệt như thế?
Theo giáo lý nhà Phật chúng sinh sau khi chết sẽ tái sinh trong 3 cõi 6 đường, hay còn gọi là “lục đạo luân hồi”. Đó là cõi Trời, cõi Người, cõi A-tu-la, cõi Địa Ngục, cõi Súc Sinh và cõi Ngạ Quỷ. Riêng cõi Người và cõi Trời là những cõi lành dành cho chúng sinh biết giữ giới, tu 10 điều lành và ứng dụng tu tập Thiền định.
Chúng sinh sau khi mất đi được tái sinh chỗ tốt hay xấu tùy theo nghiệp báo đã gây trong hiện tại. Các nghiệp lực do ta tạo ra trong hiện đời sẽ đưa ta vào một trong 6 cõi luân hồi, điều này còn tùy thuộc vào cận tử nghiệp, tức là nghiệp lúc cận kề với cái chết. Người đang làm ác nhưng khi gần chết khởi tâm mạnh mẽ về những việc làm tốt sẽ có thể tái sinh đến cõi lành và ngược lại.
Đức Phật đã dạy: “Có hai loại người có thể tái sinh thẳng mà không cần phải qua giai đoạn thân trung ấm (tâm thức chờ tái sinh). Thứ nhất là loại người gây nhiều tội ác nặng như giết cha, giết mẹ, giết người tu hành chân chính, kích động thù hằn gây chiến tranh xâm lăng chiếm đoạt tài nguyên thiên nhiên, giết người bừa bãi bao gồm làm 10 điều ác thì sau khi chết bị đọa thẳng vào Địa Ngục không thông qua giai đoạn thân trung ấm. Loại người thứ hai là những người tạo nhiều thiện duyên, phước huệ song tu, từ-bi-hỷ-xả, làm lợi ích chúng sinh không biết mệt mỏi nhàm chán, tâm an nhiên tự tại trong mọi hoàn cảnh nên đã vượt qua sống chết luân hồi, ứng biến vô ngại. Còn lại 6 đường luân hồi sau khi mất đi tùy theo thói quen huân tập mà có thể tái sinh vào cõi lành hay cõi dữ.
Để nói lên việc khó được làm người trở lại đức Phật dùng hình ảnh một con rùa mù ở dưới đáy biển, cứ một trăm năm rùa mới trồi lên mặt biển một lần để tìm cách chui đầu vào một cái lỗ của một khúc cây. Một con rùa mù một trăm năm mới nổi lên mặt biển để tìm cách chui đầu vào bọng cây quả thật là rất khó! Chúng ta được làm người trở lại cũng khó khăn như vậy bởi thế gian này ít ai giữ được 5 giới.
Nhiều người thắc mắc hiện nay dân số thế giới có khoảng trên 7 tỷ người, so với thời Phật ra đời thì con người đông hơn gấp mấy lần. Như vậy, Phật nói thân người khó được thì e rằng có sự nhầm lẫn. Chúng ta đọc kỹ các bản kinh thì thấy Phật đã nói trong bầu vũ trụ bao la này gồm có 3 cõi 6 đường luân hồi. Chư Thiên các cõi trời khi hết phước sẽ bị đọa xuống trần gian nên số lượng con người cứ tăng dần. Số lượng con người trong cõi thế gian này là con số chúng ta có thể thống kê được. Nhưng thử hỏi có ai thống kê được số lượng các loài súc sinh từ lớn đến nhỏ từ trên không, mặt đất và dưới nước? Chúng có vô số nên không thể tính đếm được thì rõ ràng thân người khó được trong tương lai là có lý.
Chúng ta hãy tưởng tượng xem, chỉ trong một ngôi làng nhỏ thì số lượng dân trong làng chúng ta có thể thống kê được, nhưng có bao nhiêu con trâu, bò, dê, chó, mèo, lợn, gà, vịt… Đó mới chỉ là các loài vật nuôi, còn vô số tổ kiến tổ ong và không biết bao nhiêu ruồi, muỗi, bọ, rệp, giun, dế…; chưa kể đến những loài dưới nước như các loại cá, ốc, lươn, cua, ba ba, tôm, chạch khác liệu chúng ta có thống kê được không?
Chúng ta thấy, trong rừng sâu, ngoài biển cả, trên bầu trời, cuộc sống quanh ta có vô số tỷ tỷ loài không thể nào tính đếm hết được. Rõ ràng là 3 cõi dưới do ngu si, mê muội nên các loài vật phải chịu nghiệp báo xấu, cho đến khi nào trả hết những quả xấu đó chúng mới được tái sinh làm người nhưng lại không có hiểu biết chân chính.
Tóm lại, số lượng 7 tỷ con người trong thế gian này thật là quá ít ỏi so với số lượng súc sinh hằng hà sa số không thể tính đếm được. Như vậy, trong lục đạo luân hồi quả thật được trở lại làm người vô cùng khó, nếu lỡ bị đọa vào đường súc sinh thì biết bao giờ mới trở lại làm người, người Phật tử chân chính cần phải hiểu rõ và thông suốt chỗ này. Vậy muốn được làm người trở lại chúng ta phải làm sao?
Phật dạy, muốn đời sau được trở lại làm người thì ngay đời này phải giữ tròn 5 điều đạo đức, hay còn gọi là 5 giới. Đó là không sát sinh hại vật, không gian tham trộm cướp, sống chung thủy một vợ một chồng, không nói dối hại người, không uống rượu hoặc hút xì ke, ma túy, á phiện và đưa những chất độc hại vào trong cơ thể.
Giới thứ nhất không sát sinh hại vật thì trước tiên ta không được giết người dù tự tay giết hay dùng miệng xúi bảo người khác giết, hoặc thấy nghe giết nhau tâm sinh vui thích, hoan hỷ đồng tình. Làm như vậy là đã phạm giới sát sinh, tùy theo mức độ nặng nhẹ mà bị quả báo tương xứng. Ngoài ra, chúng ta phải hạn chế tối đa không được giết hại từ các con vật lớn cho đến những con nhỏ nhít, phần này không bắt buộc đối với người tại gia nhưng ai giữ được trọn vẹn thì rất tốt.
Giới thứ hai ta không được gian tham trộm cướp. Trộm là lén lấy không cho người biết hay canh me, rình rập lấy. Cướp là công khai giành giựt, lấy trước mặt mọi người hoặc lợi dụng chức quyền để bóc lột người khác. Tội cướp so với tội ăn trộm nặng hơn gấp nhiều lần nên quả báo cũng nặng hơn.
Giới thứ ba ta không được tà dâm, tức là dan díu quan hệ với vợ chồng người khác. Chúng ta đã có gia đình rồi thì không được ngoại tình, lang chạ với người khác.
Giới thứ tư ta không được nói dối hại người. Nói dối là nói không đúng lẽ thật. Nói dối có hai động cơ chính. Động cơ thứ nhất do tham nên nói dối gạt người để lấy lợi về mình. Động cơ thứ hai do tâm ác độc nên người không phạm tội nhưng ta vu oan, vu khống họ để họ phải chịu tù đày khổ sở. Tóm lại, nói dối hại người vì lòng tham hay vì ác độc đều là phạm tội.
Giới thứ năm ta không được uống rượu say sưa, hút cần sa hay hút chích các thứ như xì ke, ma túy…
Đã làm người ai cũng quí trọng mạng sống của mình, cớ sao chúng ta lại muốn giết hại kẻ khác? Nếu chúng ta giết người thì mạng phải đền mạng, nhẹ thì bị tù từ năm mười năm cho đến chung thân, nặng thì chịu án tử hình. Đó là nói theo luật pháp thế gian, còn luật nhân quả sẽ theo ta như bóng với hình từ đời này sang đời khác để đền trả xứng đáng khi hội đủ nhân duyên.
Chúng ta biết quí trọng, gìn giữ tài sản của mình thì người khác cũng biết quí trọng, gìn giữ tài sản của họ. Nếu ta xâm phạm tài sản của người thì nhất định họ sẽ tìm cách lấy lại bằng nhiều thủ đoạn. Nhân trộm cướp lường gạt của người khác quả báo hiện đời bị tù tội, quả báo mai sau sẽ nghèo cùng, khốn khổ.
Chúng ta biết quí trọng hạnh phúc gia đình nên không muốn ai làm kẻ thứ ba, nếu có ta sẽ đau khổ vô cùng, có khi dẫn đến điên loạn hoặc vì quá ghen mà tìm cách giết hại. Ai hay theo dõi báo chí sẽ thấy rất nhiều vụ án xảy ra đều do không biết sống chung thủy một vợ một chồng.
Chúng ta muốn thông minh, sáng suốt và có trí tuệ nhưng lại uống nhiều rượu bia thì lâu ngày cũng sẽ bị đần độn, nếu quá mức sẽ dẫn đến bệnh thần kinh hay còn gọi là điên khùng. Hút cần sa, hút chích xì ke-ma túy làm cho mình cảm thấy đê mê như ở cõi tiên, đến khi thiếu chúng ta sẽ điên lên vì bị hành hạ, vật vã trong đau đớn. Có người vì chịu không nổi nên buộc lòng phải đi trộm cướp hoặc lường gạt của người khác để thỏa mãn thú vui ngu si này.
Phật khuyên người Phật tử chân chính giữ tròn 5 giới để được bảo đảm đời sau trở lại làm người có nhân cách đạo đức tốt. Nếu chúng ta hiện đời giữ tròn 5 giới thì hiện tại có ai dám khinh thường mình không hay còn khen ngợi mình nữa? Phật bảo ai giữ được 5 giới sẽ xứng đáng nhận danh hiệu làm người tốt trong hiện tại và mai sau. Ngược lại, những người phạm tội như ăn cắp hoặc cướp giựt của người khác trước tiên sẽ bị tù tội rồi sau đó bị mọi người coi thường, khinh chê, không dám gần gũi.
Chúng ta ai cũng muốn mình sống thọ và lại được giàu sang phú quý. Vừa sống dai mà lại có nhiều tiền của thì ta phải giữ trọn vẹn hai giới đầu là không giết hại và không trộm cướp. Nhiều người sống dai lại có tiền dư dả nhưng ngoại hình xấu xí, vậy muốn đẹp đẽ thì phải giữ giới không tà dâm và biết tiết chế trong tình dục.
Chúng ta được thân người vừa sống thọ lại giàu sang, đẹp đẽ mà bị cái tật nói năng khó nghe hay câm ngọng thì có ai muốn không? Chắc chắn là không rồi, cho nên chúng ta phải giữ giới không nói dối hại người thì đời sau nói năng lưu loát, được mọi nguời mến thương và tin kính.
Vậy còn đần độn hay ngu tối thì sao? Chúng ta phải tránh hiện đời uống rượu say sưa hoặc hút chích xì ke-ma túy thì sẽ không gieo nhân điên loạn hay mắc bệnh thần kinh.
Phật dạy thân người khó được nên chúng ta muốn đời sau được làm người toàn vẹn thì phải cố gắng giữ gìn 5 giới. Được như vậy thì chúng ta dám chắc chắn rằng mình sẽ là người tốt trong hiện tại và mai sau. Tuy nhiên, ngày nay chúng ta được thân người nhưng mỗi người do tích lũy nghiệp khác nhau nên suy nghĩ, nói năng, làm việc của mỗi người không ai giống ai.
Trong thế gian này có được bao nhiêu người giữ tròn 5 giới. Chính vì thế, khi mất thân này phải rơi vào 3 đường dữ địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh nhiều hơn được trở lại làm người là lẽ đương nhiên. Cho nên, Phật nói thân người rất khó được là vậy đó.
Người xưa nói:  
Ngàn năm cây sắt trổ hoa còn dễ,
Thân người nếu mất đi khó được lại.
Đây là một ẩn dụ sâu sắc nói lên ý nghĩa hiếm có, khó được. Cây sắt mà trổ hoa được thì vô lý quá! Tuy nhiên, cây sắt ngàn năm cũng có thể trổ bông, tái sinh lại thân người còn khó hơn nữa vì đại đa số con người ít ai giữ được 5 giới. Đây là một cảnh tỉnh giúp người tu chúng ta phải nhớ tỉnh giác trong từng phút giây mà cố gắng giữ tròn giới hạnh.
Chúng ta bây giờ được làm người là do nhiều kiếp trước mình có tu hành, giữ giới. Vậy mà có một số người lại tự hủy hoại thân này, hễ có chuyện gì buồn thì lại nghĩ đến cái chết bởi họ cho rằng chết là hết khổ. Đó là cái thấy biết sai lầm của người thiếu sáng suốt, họ không biết chết như vậy là phá hủy sự sống của chính mình, sẽ càng bị đọa vào chỗ tối tăm, bức bách, chịu nhiều đau khổ không có ngày thôi dứt.
Chúng ta thấy con trâu mỗi khi bị chủ tròng ách vô cổ bắt kéo xe thì nó rất ghét nên dùng cái sừng quật cái ách cho nó gãy đi. Nó đâu có ngờ làm gãy ách cũ thì ông chủ lại tròng cái mới còn chắc chắn hơn. Kiếp làm trâu là sống theo tập quán nghiệp, chừng nào trả hết nợ cũ thì mới hết nghiệp kéo xe.
Có được thân người mà còn được gặp Phật pháp thì đó là phước nhiều đời biết tu hành, giữ giới. Tuy nhiên, Phật pháp rất khó nghe. Vì sao vậy? Bởi có nhiều người cả đời không nghe đến hai chữ Phật pháp, hoặc có nghe Pháp nhưng lại không hiểu. Như chúng ta đã biết, Phật pháp chỉ nói lẽ thật, chỉ đúng lẽ thật nhưng lại trái nghịch với lòng tham lam, ích kỷ của con người nên khó tiếp nhận, khó nghe là vậy. Vì khó nghe nên người thiếu phước, ít duyên dù có cơ hội nghe Pháp họ cũng không hiểu gì. Chúng ta may mắn được gặp Phật pháp thì phải cố gắng học hỏi, khi nghe rồi ta phải quán chiếu, chiêm nghiệm và áp dụng trong đời sống hằng ngày. Đó là tu.
Chúng ta phải học theo cách Phật dạy là “Tam huệ học”, tức là “văn, tư, tu”. “Văn” là nghe lời Phật dạy rồi suy nghĩ, quán chiếu, nghiệm xét để biết được thật-giả phân minh, đến khi đó ta mới hành trì bằng cách buông xả các tâm niệm xấu ác và sửa đổi những hành vi sai trái làm tổn hại người và vật.
Khi chúng ta đã biết cách phát huy tốt năng lực của bản thân, thấy được giá trị thiết thực là phải nương nhờ vào nhau mới bảo tồn mạng sống thì chúng ta cần phải có trách nhiệm yêu thương đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau bằng tình người trong cuộc sống.
Tu theo đạo Phật không bắt buộc quý Phật tử nghe rồi tin liền mà khi nghe chúng ta phải quán chiếu, suy ngẫm, khi thấy biết đúng lẽ thật rồi mới tin và cố gắng thực hành theo. Đó là niềm tin chân chính sau khi phát sinh trí tuệ.
Đa số đàn ông nặng về nghiệp rượu chè, cờ bạc, đàn điếm. Còn bên nữ nặng nghiệp nói dối hay ganh ghét, tật đố. Nhiều người nữ buôn bán ngoài chợ than rằng không nói dối thì khó mua bán, họ có tật nói thách quá đáng nên khách trả kiểu nào cũng dính. Người Phật tử chân chính phải nói đúng giá để khách hàng tin tưởng lần sau còn đến mua tiếp và giới thiệu nhiều người tới mua. Nếu khéo biết tu ta vẫn làm ăn chân chính mà lại được lòng người nên sẽ mua may bán đắt. Phạm giới lâu ngày rồi sẽ trở thành thói quen xấu, ta sẽ nói dối vì quá tham lam, thà chấp nhận chịu lời ít một chút mà giữ được mối mua bán lâu dài.
Phật pháp rất khó nghe vì đi ngược lại với sự ham muốn của chính mình, mình tham mà Phật dạy phải bớt tham và dứt lìa tham, chẳng những không tham mà còn phải biết bố thí cúng dường, giúp đỡ người khác nữa. Tuy nhiên, người nào đã có tín tâm, tin sâu nhân quả tội phước thì sẽ tìm cách dứt ác làm lành để chuyển hóa nỗi khổ, niềm đau thành an vui, hạnh phúc.
Như quí Phật tử khi nghe pháp hay đọc kinh thì phải suy ngẫm, quán chiếu rồi mới ứng dụng tu hành. Tuy bước đầu thấy dường như khó nhưng sau này khi trí tuệ phát sinh ta sẽ biết cách hoàn thiện chính mình. Phật tử tại gia vì hoàn cảnh còn nhiều ràng buộc nên không thể tu được nhiều như Tăng Ni, chỉ cần cố gắng mỗi ngày làm một hai điều thiện cũng tốt rồi.
Khi nghe Phật dạy thân này sẽ già-bệnh-chết ai cũng biết thân sẽ bại hoại nhưng lại không chịu chuẩn bị hành trang. Chúng ta chờ khi thân sắp hoại rồi mới than trời trách đất “sao con khổ quá, trời Phật sao không linh hiển cứu con”. Trời Phật cứu làm sao được vì dù thân thuộc như cha mẹ, vợ chồng, con cái cũng đành phải chịu thôi.
Kinh Phật dạy: “Chỉ có ta làm điều tội lỗi, chỉ có ta làm điều trong sạch, tội lỗi hay trong sạch đều do ta quyết định.” Người Phật tử chân chính sẽ biết chọn cho mình một hướng đi tốt đẹp. Chính chúng ta tự làm khổ mình chứ không ai khác giáng họa cho ta.
Phật nói cuộc đời là vô thường, mạng sống chỉ trong hơi thở, thở ra mà không thở vào coi như thân này tan hoại. Vậy mà ít ai chịu chấp nhận mạng người trong hơi thở, cứ nghĩ rằng đời người sống cả trăm năm. Thậm chí, nhiều người tìm luyện trường sinh bất tử nhưng có ai sống đời không chết. Thở ra mà không thở vào là chết ngay, đó là một lẽ thật mà ít ai chịu tin. Thế nên, Phật pháp khó nghe là vậy.
Chúng ta bây giờ đã có duyên gặp Phật pháp rồi thì phải ráng nghe những lẽ thật ấy để phá sự chấp trước lấy thân tâm mình làm ngã. Khi chúng ta thấy biết đúng như thật về thân và mạng sống thì sẽ giảm bớt mọi nhu cầu không cần thiết, nhờ vậy ta dễ dàng buông xả phiền não, khổ đau.
Khi biết thân người khó được, Phật pháp khó nghe ta càng phải cố gắng học hỏi và tu tập để ngày càng sống tốt hơn. Đó là chúng ta biết dùng thân này làm lợi ích cho mình và người khác. Nếu chúng ta chỉ lo ăn, mặc, ở sao cho đầy đủ, thoải mái thì đến khi gần đất xa trời không biết mình sẽ đi về đâu.
Gặp một đứa trẻ chạy chơi vấp té chúng ta đỡ bé lên và an ủi đôi lời, hành động này không tốn đồng xu cắc bạc nào mà còn gây được thiện cảm với đứa bé. Thấy một cụ già đang muốn qua đường mà không có người dìu dắt, chúng ta chỉ cần dắt tay giúp cụ qua đường. Hành động này không tốn tiền hao của, chỉ tốn chút công nhỏ nhoi mà giúp được cụ bớt lo lắng, sợ hãi.
Đối với ý nghĩ chúng ta lúc nào cũng khởi lên tâm niệm trong sáng. Miệng nói lời an ủi, sẻ chia giúp mọi người giảm bớt buồn phiền để sống vui vẻ hơn. Thân hành động giúp đỡ người khác mỗi khi có việc cần thiết không nề hà khó nhọc. Đó là chúng ta khéo dùng thân tạm bợ này để làm lợi ích cho người mà vẫn sống bình yên, hạnh phúc.
Tóm lại, là người Phật tử chân chính chúng ta luôn lắng nghe lời Phật dạy rồi sau đó quán chiếu, suy ngẫm để biết thật-giả rõ ràng nên việc tu sửa cũng nhẹ nhàng, không khó khăn gì. Kế đến, chúng ta vận dụng sự hiểu biết của mình để giúp nhiều người khác có được sự hiểu biết đúng đắn mà cùng nhau tu tập. Đó là ta biết ứng dụng lời Phật dạy vào đời sống hằng ngày để mình luôn làm tròn trách nhiệm đối với gia đình, người thân và đóng góp lợi ích cho xã hội bằng trái tim yêu thương và hiểu biết.

Thêm bình luận mới